• Wanneer er sprake is van niet goed horen

Als u of uw kind problemen heeft met horen of luisteren, kan dat verschillende oorzaken hebben. Er kan sprake zijn van concentratieproblemen, aandachtsstoornissen, een zwakke luistervaardigheid, slechthorendheid of zelfs doofheid.

Concentratieproblemen of aandachtsstoornissen
Als iemand zich niet kan concentreren, zijn aandacht niet goed kan richten of de aandacht niet vast kan houden, let hij niet op wat gezegd wordt. Zijn gedachten zijn elders en wat tegen hem gezegd wordt dringt niet door. Er hoeft niets mis te zijn met het gehoor. Als eerst de aandacht wordt getrokken, lukt het beter. Naar iets spannends of interessants luisteren lukt vaak wel goed.

Zwakke luistervaardigheid
Van zwakke luistervaardigheid spreken we wanneer het gehoor in orde is, maar het gehoorde niet goed wordt verwerkt. Hierbij kan onder andere sprake zijn van:
- een zwak auditief geheugen (je onthoudt niet goed wat je hebt gehoord; je kan bijvoorbeeld geen lange zin letterlijk nazeggen)
- een zwak auditief onderscheidingsvermogen tussen spraakklanken, ook wel auditieve discriminatie genoemd (je herkent niet goed het verschil tussen verschillende klanken)
- wisselende reacties op auditieve informatie (wat je hoort komt de ene keer anders of beter over dan de andere keer)
- moeite met het verstaan van personen, die snel praten (je kan wat je hoort niet zo snel verwerken en tot je door laten dringen)
- moeite met spraakverstaan in een rumoerige omgeving (je kan het geluid van wat gezegd wordt niet goed scheiden van het overige lawaai; dit kan ook met concentratie-problemen of een aandachtsstoornis te maken hebben)
- moeite met het onthouden en manipuleren van spraakklanken (analyse, synthese) (te vergelijken met spellen: een woord analyseren = uiteenrafelen in losse opeenvolgende letters met de daarbij behorende klanken en andersom synthetiseren = samenvoegen van opeenvolgende klanken tot een woord)
De oorzaak van een zwakke luistervaardigheid is meestal niet goed aanwijsbaar. Het wordt vaak in samenhang gezien met andere symptomen, zoals een concentratieprobleem.
De gevolgen kunnen ingrijpend zijn en vooral liggen op het gebied van leerproblemen, communicatieproblemen en gedragsproblemen.
Slechthorendheid
Slechthorendheid kan ontstaan als geluidsgolven (luchttrillingen) niet goed kunnen worden doorgeleid naar de gehoorszenuw - men spreekt dan van geleidingsslechthorendheid - of als er problemen zijn met de gehoorszenuw of de hersendelen, waarin de geluidsprikkels worden verwerkt en bewust worden - men spreekt dan van perceptieve slechthorendheid.
" Geleidingsslechthorendheid kan bijvoorbeeld ontstaan door problemen (bijvoorbeeld oorsmeerproppen) in de gehoorgang, ernstige beschadigingen (zoals een scheur) van het trommelvlies, of problemen (bijvoorbeeld vocht of slijm) in het middenoor.
Bij een middenoorontsteking kan vocht, slijm of pus zich in het middenoor ophopen. De druk die daardoor ontstaat kan zo groot worden dat het trommelvlies scheurt en er een loopoor ontstaat. Bij jonge kinderen is middenoorontsteking met 'glue ear' nog wel eens een complicatie bij een luchtweginfectie (verkoudheid en hoesten).

Een tijdelijk gehoorverlies als gevolg van een middenoorontsteking (tot 50 dB) is op zich geen groot probleem, maar doet het zich regelmatig voor, vooral op jonge leeftijd, dan kan dit onder andere leiden tot spraak- en taalproblemen. Soms kan de KNO-arts besluiten een klein gaatje in het trommelvlies te prikken en daarin een trommelvliesbuisje te plaatsen, zodat eventueel vocht of pus uit het middenoor weg kan lopen en er geen grote scheur ontstaat door verhoogde druk.

Een klein gaatje groeit weer gemakkelijk dicht, een grotere scheur veel minder gemakkelijk of onregelmatig met 'littekenweefsel', waardoor het trommelvlies minder soepel wordt en daardoor ook verminderd gehoor veroorzaakt. Langdurig bestaan van 'glue ear' kan er de oorzaak van zijn dat de kleine gehoorbeentjes in het middenoor verkleven en niet vrij meer kunnen 'trillen', waardoor het horen ernstig wordt belemmerd. De gevolgen van een geleidingsslechthorendheid kunnen zijn: communicatieproblemen, achterstand in spraak- en/of taalontwikkeling, gedragsproblemen en sociaal isolement.
" Perceptieve slechthorendheid kan zijn aangeboren of niet-aangeboren. Aangeboren slechthorendheid kan erfelijk zijn, veroorzaakt worden door ziekten tijdens de zwangerschap, zoals rode hond, of bijvoorbeeld het gebruik van bepaalde medicijnen tijdens de zwangerschap. Het gevolg zal zijn dat er achterstand in de spraak- en taalontwikkeling ontstaat. Wordt de slechthorendheid vroeg onderkend, dan kan een ernstige spraak- en taalachterstand met een gehoorapparaat worden voorkomen.

Niet-aangeboren slechthorendheid kan ontstaan als complicatie bij ziekten, zoals meningitis (hersenvliesontsteking), bof en mazelen, maar kan ook worden veroorzaakt door een ongeval, door een lawaai-beschadiging (denk aan machines, discotheek, MP-3 of iPod) of door ouderdom. Een niet-aangeboren slechthorendheid die vroeg ontstaat, bijvoorbeeld vóórdat de spraak-/taalontwikkeling goed op gang is gekomen, is qua gevolgen te vergelijken met een aangeboren slechthorendheid. Ontstaat de niet-aangeboren slechthorendheid later, dan kunnen er ook communicatieproblemen, gedragsproblemen en sociaal isolement ontstaan. Er is ook nog wel eens sprake van verminderd beroepsperspectief
Doofheid
Doofheid kan eveneens aangeboren of niet-aangeboren zijn. Bij aangeboren doofheid ontwikkelt de gesproken taal zich niet spontaan, ook niet na het aanmeten van hoortoestellen. Als er sprake is van volledige doofheid, als er dus geen gehoorresten zijn, heeft versterken van wat er niet is ook geen zin.
De oorzaken van doofheid zijn te vergelijken met die van (perceptieve) slechthorendheid, een enkele keer kan er bij niet-aangeboren doofheid sprake zijn van een tumor.
De gevolgen van doofheid komen eveneens overeen met die van (ernstige) slechthorendheid, maar daar komt nog bij dat bij aangeboren doofheid er ook meestal een slechte verstaanbaarheid is en een opvallende stemgeving. Er zijn vaak ernstige communicatieproblemen met de horende gemeenschap met heel gemakkelijk sociaal isolement.
Bij een duidelijke slechthorendheid, door welke oorzaak dan ook, kan een gehoorapparaat hulp bieden om het geluid te versterken. Daarnaast kan een logopediste hulp bieden bij het leren omgaan met het apparaat en ondersteunen door middel van het leren spraakafzien ('liplezen'), articulatietraining, trainen van de luistervaardigheden en eventueel het leren van gebarentaal.
Jonge kinderen, die ernstig slechthorend zijn of doof en niet middels gesproken taal kunnen communiceren, zullen van aangepast onderwijs op de Kennedyschool goed kunnen profiteren.-.


Medisch Opvoedkundig Bureau
Rode Kruislaan 15, Paramaribo
Telefoon: 498748

08/01/2008